Merhaba, ben Mustafa Zal Uçan. Urfa’da yaşıyorum ve İngilizce öğretmeniyim. Bu yazıda,Avrupa Dayanışma Programı (ESC) kapsamında Çekya’da geçirdiğim sekiz aylık gönüllülük deneyimimi sizlerle paylaşmak istedim.
Pi Gençlik Derneği aracılığıyla katıldığım Avrupa Dayanışma Programı (ESC) kapsamında,
Çekya’nın Brno şehrinde bulunan Spolek Hnízdo derneğinin ev sahipliğinde sekiz ay süren bir gönüllülük deneyimi yaşadım. Görev yerim, şehre yarım saat uzaklıktaki Tišnov
kasabasında bulunan bir Montessori ilkokuluydu.
Görevim Neydi?
Okuldaki temel görevim, öğrencilerle İngilizce iletişim kurarak dil gelişimlerine katkı sağlamaktı. Ancak bu, klasik bir “İngilizce dersi” vermekten çok daha fazlasıydı. Okulda haftalık olarak işlenen “Lusk English” adlı derste, o hafta öğrencilerin gördüğü tarih, biyoloji, kimya gibi konuları seçip bunları tamamen İngilizce olarak, materyaller, sunumlar ve oyunlarla zenginleştirerek anlattım. Böylece hem müfredata paralel bir öğrenme hem de doğal bir dil pratiği ortamı oluşturmuş olduk.
Okulun Montessori felsefesi gereği öğrenciler kendi öğle yemeklerini haftada iki gün okulun mutfağında kendileri hazırlıyordu. Ben de bu süreçte onlarla sohbet ederek, tarifler üzerine konuşarak hem eğlenceli bir ortam yaratmaya hem de İngilizcelerine katkı sağlamaya çalıştım. Ayrıca zaman zaman küçük projeler de gerçekleştirdim; bunlardan biri, Türk yemekleri ve tatlıları ikram ettiğim, aynı zamanda bu lezzetlerin tarihçesini de anlattığım bir “Türk Günü” etkinliğiydi.
Beklentilerim ve Gerçekler
Yola çıkmadan önce en büyük beklentim, öğrencilerin kendini rahatça ifade edebildiği bir ortamda onlara katkı sağlayabilmekti. Bu beklentimi büyük ölçüde karşıladığımı
düşünüyorum. Hem öğrencilerle hem de diğer gönüllülerle kurduğum bağlar karşılıklıydı: ben onlara nasıl katkı sağladıysam, onlar da bana Çek kültürünü, yerel yaşam tarzını ve değerleri tanıma fırsatı verdiler.
Elbette zorlandığım anlar da oldu. Herkesle İngilizce iletişim kurmak her zaman mümkün olmuyordu; bu durumlarda jest ve mimiklerle ya da öğrendiğim temel Çekçe kelimelerle (merhaba, teşekkürler, iyi günler gibi) kendimi adapte etmeye çalıştım.
Unutamadığım Anlar
Bu sekiz ay boyunca iki an özellikle aklımda kaldı. İlki, Çekya’daki tüm ESC gönüllülerinin bir araya geldiği Prag’daki oryantasyon ve ara değerlendirme (on-arrival ve mid-term) eğitim haftalarıydı. Bu buluşmalar hem eğitici hem de farklı kültürlerden gönüllülerle güçlü bağlar kurduğum, oldukça besleyici zamanlardı.
İkincisi ise okuldaki son günümdü. Öğrenciler bana dair düşüncelerini bir kağıda yazıp benimle fotoğraf çektirdiler ve birbirimize küçük notlar bıraktık. Basit ama gerçekten çok değerli bir vedaydı.
Brno ve Tišnov’da Hayat
Çekya’nın ikinci büyük şehri olan Brno, hiçbir şekilde izole hissettirmeyen, ihtiyaç duyduğunuz her imkâna sahip bir şehir. Yaşadığım Tišnov kasabası ise merkeze uzak olsa da kendine has, sakin ve yaşanabilir bir yerdi. Çevremdeki gönüllüler, öğretmenler ve yerel halk her zaman destekleyiciydi. Geleneksel Çek mutfağı damak tadımızdan farklı olsa da genel olarak beğendiğim bir mutfaktı. Fırsat buldukça Prag, Karlovy Vary, Mikulov, Lednice ve Moravský Krumlov gibi yerleri gezme, hatta Viyana’ya kısa bir seyahat yapma imkânım oldu.
Bana Kattıkları
Bu deneyim mesleki açıdan bana, farklı bir öğretim yaklaşımıyla çalışma fırsatı sundu: İngilizceyi tek başına bir ders olarak değil, tarih ve bilim gibi konuların içine yedirerek öğretmek, hem öğretici hem de son derece keyifli bir süreçti. Kişisel olarak ise ufkumu genişletti; farklı kültürleri, insan davranışlarını ve evrensel değerleri daha yakından tanıma fırsatı buldum. Belki de en önemlisi, gönüllülüğe olan motivasyonumu ciddi şekilde artırdı.
Tavsiyem
ESC programına katılmayı düşünen herkese gönülden tavsiye ederim. Gönüllülük, karşılık beklemeden dünyaya bir şeyler katma isteğiyle yapılan bir şey olsa da, aslında her zaman iki taraflı işliyor ve size de çok şey katıyor. ESC’nin gönüllüyü koruyan, hak ve sorumlulukları net bir şekilde tanımlayan yapısı da bu süreci güvenli ve değerli kılıyor.
Bu deneyimi bana sunan Pi Gençlik Derneği’ne ve Brno’da bana ev sahipliği yapan Spolek
Hnízdo ile okuldaki herkese teşekkür ederim.